اگه احساس میکنی رشد برات مهمه و وقتش رسیده برای خودت مایه بزاری،
جای درستی اومدی

نقطه.سر خط!

زنی آمد که حدود پنجاه و سه‌ساله بود، مادر سه فرزند بزرگ، خیلی موفق. در گفتگو گفت بیست سال هر از گاهی روان‌درمانی رفته و حس می‌کرده با مادرش «کنار آمده». در یکی از تمرین‌های کارگاه به جایی رسید که تصمبم گرفت و نامه‌ای به مادرش نوشت. بعدش گفت چیزی پیدا کرد که در بیست سال روان‌درمانی پیدا نکرده بود. نه چون روان‌درمانی بد بود — چون آنچه آمد بالا فقط در همچین فضایی می‌توانست بیاید بالا.

مردی آمد، حدود چهل و پنج‌ساله، چون زنش به او گفته بود بیا. در مصاحبه گفت واقعاً نمی‌دونس چرا داره می‌آید. موفق بود، ازدواجش خوب بود، بچه‌هایش خوب بودند. به زبان خودش گفت: «یه چیزی کمه ولی نمی‌دانم چی.» در یکی از تمرین‌های روز دوم چیزی رخ داد که برای اولین بار در سال‌ها خودش را حس کرد. گفت داشت گریه می‌کرد و نمی‌دانست چرا.

زنی حدود سی و شش‌ساله آمد چون حس می‌کرد به‌عنوان دختر عقب افتاده و داره شکست می‌خوره. مادرش تنها در تهران بود، در دهه‌ی هفتاد عمر، حالش خوب نبود، و او اینجا در خارج از ایران. هر روز زنگ می‌زد، پول می‌فرستاد، ولی حس می‌کرد باید بیشتر می‌کرد اما نه حال درونی و نه زندگی بیرونی کامل بود. حس گناه داشت می‌خوردش. در تمرینی به جایی رسید که مادرش را — واقعاً — دید. نه نسخه‌ی تصوری، خود آن زن با زندگی واقعی‌اش و پیدا کرد پی باعث این همه تناقض بود.

مردی حدود شصت‌ساله آمد که پانزده سال بود با برادرش حرف نزده بود. زخم قدیمی، میراث خانوادگی، یک کار تجاری که به مشکل خورده بود، حرف‌هایی که نمی‌شد پسشان گرفت. اومد بدون اینکه بداند چه می‌خواهد، ولی می‌دونست چیزی باید تغییر کند. توی یکی از بازیها به جایی رسید که ریشه ی درون خودش که مشکل با برادرش بود را دید — نه به‌عنوان کسی که به او آسیب زده، بلکه به‌عنوان همان آدمی که برادرش بود، با زخم‌های خودش. نبخشید. آشتی نکرد.

زنی آمد که گفت تمام عمرش را در سرش زندگی کرده. دکترای روانشناسی، روشن‌فکر، خوش‌بیان. گفت از نوجوانی به این طرف واقعاً در بدنش نبوده. نمی‌دانست چطور در بدنش باشد — به نظرش غریبه می‌آمد. چند تمرین با بدن در کارگاه بود. بعدش گفت:

جوانی، اواخر بیست، آمد که گفت رابطه‌ی «خوبی» با پدرش دارد. مودبانه. محترمانه. درباره‌ی سیاست و فوتبال حرف می‌زنند. یادش نمی‌آمد آخرین بار کی چیز واقعی به هم گفتن. در روز سوم، در تمرینی، بعدش گفت برای اولین بار از کودکی گریه کرده. نه چون چیز بدی آمده بود بالا — چون فهمیده چقدر پدرش را دوست دارد و چقدر بینشون فاصله بوده. رفت خنه و به پدرش زنگ زد و فقط گفت: «دوستت دارم.» پدرش چند ثانیه نتوانست حرف بزند.

زنی در سی و چندی آمد که تازه از یک ازدواج بیرون آمده بود و داشت زندگیش رو دوباره می‌ساخت. موفق بود، شلوغ، برنامه‌ی پر. در گفتگو گفت حس می‌کند دارد فرار می‌کند. از چه، نمی‌دانست. توی کارگاه به جایی رسید که او خیلی ساکن ایستاده بود. بعدش گفت در آن لحظه دقیقاً فهمیده کی هست و چه می‌خواهد ولی باورم نمیشه این بازی برام بازش کرد. سه ماه بعد چیزی را شروع کرد که سال‌ها می‌خواست شروع کند.

مردی حدود پنجاه و سه‌ساله — آرام، مهربان، رفیق همه — آمد چون زنش گفته بود دیگر شوق و شور زندگی نداره. گفت نمی‌دونه منظورش چیه. در تمرینی در روز سوم، چیزی در او بیدار شد که از شاید ده‌سالگی به خودش اجازه نداده بود حسش کند. سه ماه بعدش گفت شوهر متفاوتی شده، پدر متفاوتی — ادم متفاوتی، چون به خودش جوری دسترسی دارد که چهل سال نداشت.